|
Jöfnunarkerfið
Jöfnunarkerfi FGM (JK-kerfið) annast jöfnun uppsafnaðra greiðslufyrirmæla sem eru lægri en 10 m.kr. milli þátttakenda. Jöfnunarkerfi er greiðslukerfi sem tekur við beiðnum frá þátttakendum um framkvæmd fyrirmæla um greiðslur frá einum þátttakanda til annars innan kerfisins.
Greiðslujöfnun JK-kerfisins fer fram með þeim hætti að öllum greiðslum til og frá hverjum einstökum þátttakanda er safnað saman í lok dags og þá er reiknuð út jöfnunarstaða, þ.e. jákvæð eða neikvæð greiðslustaða. Greiðsluuppgjörið fer síðan fram á reikningum þátttakenda í Seðlabankanum.
Greiðslukerfið jafnar þannig greiðslur, þ.e. umbreytir mörgum kröfum eða skuldbindingum í eina (nettó)kröfu eða (nettó)skuldbindingu um greiðslu eða greiðsluskyldu þátttakenda. Um leið og greiðslufyrirmæli eru framkvæmd er breyting á nettórauntímastöðu allra færslna milli einstakra þátttakenda (þ.e. jöfnunarstaða) skráð í teljara sem er aðgengilegur viðkomandi þátttakendum og Seðlabanka Íslands. Þátttakendur nota sérstaka jöfnunarreikninga á vegum FGM við stýringu jöfnunarstöðu milli einstakra mótþátttakenda. Hver þátttakandi hefur sérstakan jöfnunarreikning fyrir hvern mótþátttakanda. Mótþátttakendur geta lagt fé inn á viðkomandi jöfnunarreikning í því skyni að hækka hámarksjöfnunarstöðu tímabundið.
Rauntímajöfnunarstöður milli þátttakenda í kerfinu eru sýnilegar þannig að þeir geta fylgst með og stýrt áhættu vegna greiðslumiðlunarinnar. Viðskiptamenn þátttakendana í kerfinu hafa aðgang að peningum sem lagðir eru inn á reikninga þeirra um leið og innborganir fara fram enn þátttakendurnir ekki fyrr en kl 17.00 á bankadegi. Þátttakendur semja um gagnkvæmar heimildir vegna innbyrðis jöfnunarstöðu og leggja fram tryggingar fyrir uppgjöri á hæstu skuldastöðu. Þá geta þátttakendur lagt laust fé inn á jöfnunarreikninga sína til þess að mæta tímabundnu ójafnvægi í innbyrðis greiðslustöðu. Uppgjör fer fram á stórgreiðslureikningum þátttakenda í Seðlabankanum kl. 17.00 á bankadögum. Um starfsemi jöfnunarkerfisins gilda reglur Seðlabanka Íslands nr. 789/2003.
Forræði JK-kerfisins er hjá stjórn Fjölgreiðslumiðlunar hf (FGM), en Reiknistofa Bankanna rekur kerfið og sinnir hugbúnaðarþjónustu fyrir hönd FGM, samkvæmt sérstökum samningi þar um. Reglur Seðlabanka Íslands um kerfið byggja á 10 kjarnareglum um kerfislega mikilvæg greiðslukerfi, sem njóta alþjóðlegrar viðurkenningar. Reglurnar um starfsemi jöfnunarkerfa hafa verið tilkynntar til eftirlitsstofnunar EFTA og JK-kerfið þar með fengið viðurkenningu sem lögmætt greiðslukerfi hér á landi og á Evrópska efnahagssvæðinu.
Þátttakendur í jöfnunarkerfum geta verið stofnanir, sbr. 2. tl. 2. gr. laga um öryggi greiðslufyrirmæla í greiðslukerfum, nr. 90/1999 enda uppfylli þær að öðru leyti kröfur sem stjórn jöfnunarkerfisins gerir til þátttökunnar, sbr. 3. gr. Þátttakendur skulu hafa uppgjörsreikninga í Seðlabanka Íslands og vera jafnframt þátttakendur í stórgreiðslukerfi Seðlabanka Íslands.
Greiðslukerfi: Formlegt fyrirkomulag þriggja eða fleiri þátttakenda sem byggist á sameiginlegum reglum og stöðluðu fyrirkomulagi við framkvæmd greiðslufyrirmæla milli þeirra, enda hafi a.m.k. einn þátttakendanna aðalskrifstofu sína hér á landi, og greiðslukerfið fullnægir þeim kröfum sem gerðar eru og það hefur verið viðurkennt og tilkynnt í samræmi við lög nr. 90/1999 um öryggi greiðslufyrirmæla í greiðslukerfum
|